თეოდორ რუზველტი და პანამის არხი
DOI:
https://doi.org/10.52340/atsu.2026.1.27.19საკვანძო სიტყვები:
ძალთა ბალანსი, მონროს დოქტრინა, კლეიტონ-ბულვერის ხელშეკრულება, ჰეი-პაუნსფოტის ხელშეკრულება, სტრატეგიული ინტერესებიანოტაცია
XX საუკუნის დასაწყისში, შეერთებული შტატების საგარეო პოლიტიკამ განსაზღვრა რამდენიმე ძირითადი მიმართულება, რომელთაგან განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა ლათინური ამერიკის პოლიტიკას. ამ პოლიტიკის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ეტაპს წარმოადგენდა პანამის დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფა კოლუმბიიდან და შემდგომი პანამის არხის მშენებლობის განხორციელება, პრეზიდენტ თეოდორ რუზველტის ხელმძღვანელობით. 1904 წელს აშშ-ს მთავრობამ ოფიციალურად დაიწყო არხის მშენებლობა, ხოლო პირველი გემმა არხზე წარმატებით გაიარა 1914 წლის 15 აგვისტოს, რაც ნიშნავდა მისი საოპერაციო გახსნას. რუზველტის დიპლომატიური მცდელობების შედეგად, შეერთებულმა შტატებმა დაამყარეს კონტროლი არხზე, რამაც მნიშვნელოვნად გააძლიერა ქვეყნის სტრატეგიული პოზიცია არა მხოლოდ ლათინურ ამერიკაში, არამედ მსოფლიო მასშტაბით, შესაძლებლობების უზრუნველყოფით, რომ ფლოტი ეფექტურად და რაც მთავარია სწრაფად გადაადგილებულიყო ატლანტისა და წყნარი ოკეანის შორის. ამ მოვლენებმა მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია შეერთებული შტატების მომავალი გეოპოლიტიკური და ეკონომიკური შესაძლებლობების ჩამოყალიბებაზე.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
წყაროები
Beale, H. 1986. Theodor Roosevelt and the rise of American to world power, N.Y.
Blum, John Morton. 1967. The Republican Roosevelt, N.C.
Dobson, J. 1976. America’s Ascent: the United States becomes a great power 1888-1914, III. 1976
Goodvwin, L. 1976. Democratic Promise: the populist moment in America, N.Y.
Gould, L. 1976. Reform and Regulation American Politics 1900-1916, N.Y.
La Feber, W. 1979. The Panama Canal: The Crisis in Historical Perspective, N.Y.
Mowry, G. 1958. The Era of Theodor Roosevelt 1900-1912, N.Y.
Roosevelt, T. 1946. An Autobiography, N.Y.
Roosevelt, Theodore. 1900. The Strenuous Life: Essays and Addresses. New York: Century.
Roosevelt, Theodore. “Annual Message to Congress.” December 6, 1904. In The State of the Union Messages of the Presidents, edited by Fred L. Israel. New York: Chelsea House, 1966.
United States Congress, Congressional Record, proceedings and debates 1877-1918, Wash. 1954.



