მორფოსინტაქსური პარალელიზმი, როგორც კოჰეზიის სტრატეგია ახალი იადგარის საგალობლებში
DOI:
https://doi.org/10.52340/atsu.2026.1.27.04საკვანძო სიტყვები:
ახალი იადგარი, მორფოსინტაქსური პარალელიზმი, კოჰეზია, სინტაქსური იზოკოლონი, გრამატიკული რითმი, ჰიმნოგრაფია, დიდმარხვის ციკლიანოტაცია
ახალი იადგარი შუა საუკუნეების ქართული ჰიმნოგრაფიის მნიშვნელოვანი კრებულია, რომელშიც შემონახულია ძველი იერუსალიმური ლიტურგიული ტრადიციის მდიდარი რეპერტუარი. ბერძნულ სილაბურ-ტონალურ მეტრსა და ქართულ პროსოდიას შორის არსებული ფუნდამენტური განსხვავებების გამო, მელოდიურ-რიტმული სტრუქტურების ზუსტი ანალოგის შექმნა შეუძლებელი აღმოჩნდა. ეს კვლევა ცდილობს აჩვენოს, რომ ქართულ თარგმანებში კოჰეზია, უპირველეს ყოვლისა, მიიღწევა შინაგანი მორფოსინტაქსური პარალელიზმის გზით. იაკობსონის ეკვივალენტობის პრინციპზე (1987) და ჰალიდეი-ჰასანის კოჰეზიის თეორიაზე (1976) დაყრდნობით, დიდმარხვის ციკლის საგალობლების ანალიზი აჩვენებს, რომ ამგვარი პარალელიზმით იქმნება სინტაქსური იზოკოლონები და „გრამატიკული რითმა“. ქართული ვერსიების ავტონომიურ ენობრივ რეალობად განხილვით, ნაშრომი ხაზს უსვამს მორფოსინტაქსურ პარალელიზმს, როგორც ძირითად კომპენსატორულ მექანიზმს, რომელიც უზრუნველყოფს ტექსტის მთლიანობას ლიტურგიკულ კონტექსტში.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
წყაროები
Comrie, B., Haspelmath, M., & Bickel, B. 2015. Leipzig Glossing Rules: Conventions for interlinear morpheme-by-morpheme glosses. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
Halliday, M. A. K., & Hasan, R. 1976. Cohesion in English. Longman.
Jakobson, R. 1987. Linguistics and poetics. In K. Pomorska & S. Rudy (Eds.), Language in literature (pp. 62–94). Harvard University Press. (Original work published 1960).
Metreveli, E., Chankievi, Ts., & Khevsuriani, L. 1980. Udzvelesi iadgari [The Ancient Iadgari]. Metsniereba.
Mother Mary, & Ware, K. (Trans.). 1978. The Lenten Triodion. Faber and Faber. (Original Greek text: The Service Books of the Orthodox Church).
Nikiforova, A. 2025. The Panegyri of Archangel Michael in Sinai and Egypt: A reconstruction attempt of the 9th-century Greek Melkite rite. Theologia Christiana Academica, 61–82.
Sulava, N. (2006). Kartuli himnografia: traditsia da poetik’a [Georgian hymnography: Tradition and poetics]. Tbilisi.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
გამოცემა
სექცია
როგორ უნდა ციტირება
