მასალები წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის “ Quaestiones ad Thalassioum შედგენილობი სათვის ”-ის და მისი გელათური თარგმანი (K-14)
DOI:
https://doi.org/10.52340/PUTK.2022.26.06საკვანძო სიტყვები:
მაქსიმე აღმსარებელი, ღირსი თალასე, წმინდა წერილი, ქუთაისის სახელმწიფო ისტორიული მუზეუმის ხელნაწერი , გელათური თარგმანიანოტაცია
წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის პატრისტიკული მემკვიდრეობიდან ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაშრომია „Quaestiones ad Thalassioum“ („თალასესადმი კითხვა-მიგება“). თხზულება ეგზეგეტიკური ხასიათისაა. მასში ღირსი მამა განმარტავს წმინდა წერილის ზოგიერთ რთულად გასაგებ ადგილს. ნაშრომი კითხვა-მიგების ფორმითაა დაწერილი. განსამარტავი ტექსტების შერჩევის ინიციატორია ღირსი თალასე, რომელიც წმინდა მაქსიმეს უგზავნის შეკითხვებს. სულ 65 კითხვა-მიგებაა. „Quaestiones ad Thalassioum“ პირველად წმინდა ექვთიმე ათონელს უთარგმნია. ექვთიმესეული თარგმანი არ არის სრული. მასში 65-იდან მხოლოდ 26 კითხვა-მიგებაა ასახული. ქუთაისის სახელმწიფო ისტორიულ მუზეუმში დაცულია წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის თხზულებების შემცველი XII საუკუნის ხელნაწერი კოდექსი. მასში განთავსებულია წმინდა მამის 24 თხზულება: ორი ეგზეგეტიკური ნაშრომი, ერთი − პიროსის „მიმართ სიტყვისგება“, 10 დოგმატურ-პოლემიკური ტრაქტატი და 11 ეპისტოლე. დასახელებული ორი ეგზეგეტიკური თხზულებიდან ერთი სწორედ „Quaestiones ad Thalassioum“ის ქართული თარგმანის ტექსტია. გელათური თარგმანი სრულია. მასში 65 კითხვა-მიგება ზედმიწევნით არის ასახული. ხელნაწერი ტექსტი დღემდე შეუსწავლელი და გამოუცემელია. ნაშრომში განხილულია „Quaestiones ad Thalassioum“-ის შედგენილობა როგორც ორიგინალი ტექსტის, ისე მისი გელათური თარგმანის გათვალისწინებით. დადგენილია კითხვა-მიგებათა შორის ურთიერთმიმართება, კერძოდ, სემატიკური ან ბიბლიოლოგიური თვალსაზრისით, მათი თანმიმდევრობა ემყარება თუ არა რაიმე კანონზომიერებას. კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ პირველი 35 კითხვა-მიგება არ არის დალაგებული რაიმე კანონზომიერი პრინციპით, ხოლო 36-65 კითხვამიგებათა ფარგლებში გატარებულია ბიბლიოლოგიური თანმიმდევრობის პრინციპი, კერძოდ, ერთმანეთის მომიჯნავე კითხვა-მიგება ყოველთვის ბიბლიის ერთი და იმავე წიგნიდანაა.
წყაროები
ბარამიძე 1953: ბარამიძე ა., საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ქართულ ხელნაწერთა აღწერილობა. საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების ყოფილი მუზეუმის ხელნაწერები (H კოლექცია). ტ. VI, თბილისი, 1953. იობიძე 2017: იობიძე, დ., აღწერილობა – K-14. ქუთაისის სახელმწიფო ისტორიული მუზეუმის შრომები. ტ. XXVII, ქუთაისი, 2017. კეკელიძე 1956: კეკელიძე კ., ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან. ტ. 1, თბილისი, 1956. კეკელიძე 1980: კეკელიძე კ., ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორია. ტ. I, თბილისი, 1980. ქუთაისის სახელმწიფო ისტორიული მუზეუმის ფონდის №14 ხელნაწერი. შჩერბაკოვი 2017: შჩერბაკოვი კ., წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის − “Quaestiones ad Thalassioum”-ის პირველი კითხვა-მიგების წმ. ევთიმე ათონელისეული და გელათური სკოლის უცნობი ავტორების თარმანები. საეკლესიოსამეცნიერო კრებული „გრაგნილი“, ტ. V, 2017. ხოფერია 2005: ხოფერია, ლ., ჩანტლაძე, ა., მაქსიმე აღმსარებლის გელათური კრებული და მისი ბერძნული წყარო. მრავალთავი, ტ. XXI, 2005. Laga... 1980: Laga C., Steel C.,Maximi Confessoris, Quaestiones ad Thalassium. Brepols: Leuven university press, 1980. Laga... 1990: Laga C., Steel C. Maximi Confessoris, Quaestiones ad Thalassium. Brepols: Leuven university press, 1990. Епифанович 2013а: Епифанович Л. Преподобный Максим исповедник, его жизнь и творения. Т. 1. Kиев: Mартис, 2013. Епифанович 2013б: Епифанович Л., Преподобный Максим исповедник, его жизнь и творения. Т. 2. Киев: Мартис, 2013. Епифанович... 1994: Епифанович С., Сидоров А. 1994: Творения преподобного Максима исповедника, Вопросоответы к Фалассию. Москва: Мартис, 1994. Сидоров 1993: Творения преподобного Максима исповедника, Богословские и аскетические трактаты. Москва: Мартис, 1993. Сидоров 2021: Сидоров, А., Преподобный Максим исповедник, Вопросоответы к Фалассию. Москва: Сибирская Благозвонница, 2021.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
Attribution 4.0 International CC BY 4.0 Deed ლიცენზიის ფაგლებში ყველა უფლება ეკუთვნით ავტორებს. ჟურნალი სარგებლობს პირველი, ექსკლუზიური გამოქვეყნების უფლებით, საავტორო უფლებების მიღების გარეშე.
