დრამის თეორიის ერთი საკითხისათვის ლესინგისა და დიდროს ესთეტიკაში
DOI:
https://doi.org/10.52340/atsu.2020.1.15.10საკვანძო სიტყვები:
განმანათლებლობა, დრამატურგია, თეატრი, დრამის თეორია, დემოკრატიზაცია, ხასიათის პრობლემაანოტაცია
წინამდებარე სტატიის მიზანია, წარმოვაჩინოთ დრამატურგიის დემოკრატიზაციის პრობლება მე-18 საუკუნის დასავლეთევროპულ განმანათლებლურ დრამის თეორიაში, კონკრეტულად დენი დიდროსა და გოთჰოლდ ეფრაიმ ლესინგის თეორიულ შრომებში, რომელთა ანალიზი ნათლად აჩვენებს მათ ერთობლივ ბრძოლას კლასიციზმის ნორმატიული ესთეტიკის წინააღმდეგ და ამავდროულად განსხვავებებსაც დრამის თეორიის ცალკეულ საკითხებზე. დიდროსთან ლესინგის პოლემიკის შესახებ სამეცნიერო ლიტერატურაში განსხვავებული მოსაზრებები არსებობს. ლიტერატურისა და, კერძოდ, დრამატურგიის დემოკრატიზაციის აუცილებლობის პრინციპს ლესინგი და დიდრო ერთნაირად ითხოვენ თავიანთ თეორიაში, მაგრამ ლესინგის პოლემიკურ განწყობას განაპირობებს ის ფაქტი, რომ დრამის პერსონაჟებში წინა პლანზე წამოწეულიყო მხოლოდ საზოგადოებრივი მდგომარეობანი, ხოლო ინდივიდუალური მიმართებები, პერსონაჟთა ხასიათები კი აქსესუარებად ქცეულიყო. ლესინგმა სწორად შენიშნა წინააღმდეგობა დიდროს დრამის თეორიის შინაგან სისტემაში, რაც მთელი განმანათლებლური ლიტერატურის, კერძოდ, დრამატურგიის არსს წარმოადგენდა: ეს იყო განხეთქილება იდეალურსა და რეალურს, ზოგადსა და კერძოს შორის. ლესინგმა დაინახა მის წინაშე წამოჭრილი საკითხის დიალექტიკური ბუნება და პრობლემის გადაჭრის საშუალება დაინახა წონასწორობის მოძებნაში იდეალსა და სინამდვილეს, განზოგადოებასა და ემპირიულ მრავალფეროვნებას, ტიპიურსა და ინდივიდუალურს შორის.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
წყაროები
Berghahn 1995: Berghahn, K.l. Nachwort. In: Gotthold Ephraim Lessing. Hamburgische Dramaturgie. Hrsg. von Klaus L. Berghahn. Philipp Reclam. Stuttgart, 1995.
Borchmeyer 2017: Borchmeyer, D. Was ist Deutsch? Die Suche einer Nation nach sich selbst. Rowohlt. Berlin, 2017.
Deutsche Dramentheorien 1971: Deutsche Dramentheorien. Beirtäge zu einer historischen Poetik des Dramas in Deutschland. Bd. 1. Hrsg. und eingeleitet von R. Grimm. Athenäum. Frankfurt a/o., 1971.
Erforschung...1980: Erforschung der deutschen Aufklärung. Hrsg. von P. Pütz. Athenäum-Hein-Scriptor. Königsstein, 1980.
Fink, M. Lessing 2000: Fink, M. Lessing. Leben-Werk-Wirkung. Verlag Metzler. Stuttgar-Weimar, 2000.
Gunia 2005: Gunia, I. Aufklärung über Langsamkeit? Lessing und der Skandal der Zeit im 18. Jahrhundert. In: Lessings Skandale. Hrsg. von Jürgen Stenzel und Roman Rach. Max Niemeyer Verlag. Tübingen, 2005.
Lessin 1968: Lessing, G. E. Hamburgische Dramaturgie. In: Lessing, G. E. Gesammelte Werke in zehn Bänden. Bd. 6. Aufbau Verlag. Berlin und Weimar, 1968.
Mayer 1953: Mayer, H. Lessing. Mitwelt und Nachwelt.. In: Studien zur deutschen Literaturgeschichte. Berlin, 1953.
Rilla 1968: Rilla, P. Lessing und seine Zeit. In: Lessing, G. E. Gesammelte Werke in zehn Bänden. Bd. 10. Aufbau Verlag. Berlin und Weimar, 1968.
Аникст 1967: Аникст, А. Теория драмы от Аристотеля до Лессинга. Наука. Москва, 1967.
Барская 1962: Барская, Т. Дидро. Искусство. М. – Л., 1962.
Гриб 1963: Гриб, В. Р. Лессинг. В: История немецкой литературы. Т.2. Издательство Академии Наук СССР. Москва, 1963.
Гриб 1936: Гриб, В. Р. Эстетические взгляды Лессинга и театр. В: Готгольд Эфраим Лессинг «Гамбургская драматургия». ACADEMIA. М. – Л., 1936.
Дидро, Д. Собрание сочинений. Т. V. Academia. М. – Л., 1936.
Мокульский 1967: Мокульский, С. Французская драматургия эпохи Просвещения. Искусство. Москва, 1967.
Сильман 1936: Сильман, Т. Драматургия эпохи «Бури и натиска». В: Ранний буржуазный реализм. Художественная литература, М. – Л., 1936.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
გამოცემა
სექცია
როგორ უნდა ციტირება
