ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის განზრახვა და უხეში გაუფრთხილებლობა, როგორც მზღვეველის მოვალეობის შესრულებისაგან გათავისუფლების საფუძველი
DOI:
https://doi.org/10.52340/atsu.2026.1.27.18საკვანძო სიტყვები:
ავტოსატრანსპორტო საშუალება, დამზღვევის განზრახვა, დამზღვევის უხეში გაუფრთხილებლობაანოტაცია
წინამდებარე სტატია მოიცავს ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის განზრახვის და უხეში გაუფრთხილებლობის მიმოხილვას და მის მიმართებას მზღვეველის მოვალეობის გათავისუფლების საფუძველთან. სტატიაში განხილულია ავტოსატრანსპორტო საშუალებების დაზღვევის სამართლებრივი რეგულირება საქართველოს კანონმდებლობის კონტექსტში, ძირითადი აქცენტი გაკეთდება სსკ, 829-ე მუხლზე. ნაშრომი ასახავს ქართულ სამართლებრივ პრაქტიკასა და დოქტრინაში არსებულ გამოწვევებს, მათ შორის, „უხეში გაუფრთხილებლობის“ ცნების არარსებულ დეფინიციას და პრაქტიკაში მზღვეველების მხრიდან მის არაეთგვაროვან ინტერპრეტაციას. გაანალიზებულია როგორც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს, ასევე გერმანიის ფედერალური სასამართლოს განმარტებები განსახილველ საკითხთან მიმართებით. ნაშრომი ხაზს უსვამს კანონმდებლობის ცვლილების საჭიროებაზე, რომელიც მიმართული იქნება როგორც სადაზღვევო კომპანიების, ასევე ავტომობილების მფლობელების უფლებების პრაქტიკული დაცვისკენ. კვლევის დროს გამოყენებულია ანალიზის, სინთეზის, ლოგიკური ანალიზისა და შედარებით-სამართლებრივი მეთოდი.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
წყაროები
გველესიანი, ს. 2021. პრინციპი — „ყველაფერი ან არაფერი“ — მიდგომების რადიკალური ცვლილება გერმანულ სადაზღვეო სამართალში და ცვლილებების საჭიროება ქართულ კანონმდებლობაში. თბილისი.
გერმანიის სამოქალაქო კოდექსი.
ირემაშვილი, ქ. 2016. მხარეთა უფლებრივი თანაფარდობის კრიტერიუმები სადაზღვევო ურთიერთობებში. თბილისი.
ირემაშვილი, ქ. 2016. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, მუხ. 799. თბილისი.
კაპანაძე, თ. 2016. „სადაზღვევო ურთიერთობის ალეატორული ბუნება და გავლენა ხელშეკრულების არსებით პირობებზე ქართული კანონმდებლობის მიხედვით“ ჟურნალი ახალგაზრდა ადვოკატები. https://www.barristers.ge/public/uploads/docs/Jurnali-N6.pdf
კროპჰოლერი, ი. 2014. გერმანიის სამოქალაქო კოდექსი, სასწავლო კომენტარი, 2014, § 276. თბილისი.
მოწონელიძე, ნ. 2020. დამზღვევის უხეში გაუფრთხილებლობის შესახებ საკანონმდებლო დანაწესის და პრინციპის „ან ყველაფერი ან არაფერი“ რეფორმის საჭიროება. თბილისი.
მოწონელიძე, ნ. 2015. სუბროგაცია, როგორც მზღვეველის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საშუალება. თბილისი.
https://press.tsu.ge/data/image_db_innova/disertaciebi_samartali/natalia_mowonelidze.pdf
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, კონსოლიდირებული ვერსია - 01/04/2026 https://matsne.gov.ge/ka/document/view/31702?publication=138
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი, კონსოლიდირებული ვერსია - 16/04/2025,https://matsne.gov.ge/ka/document/view/29962/www.supremecourt.ge/files/upload-file/pdf/hudoc.echr.coe.int/eng?publication=171საქართველოს კანონი დაზღვევის შესახებ, კონსილიდირებული ვერსია: 02/04/2025, https://matsne.gov.ge/document/view/29884?publication=36
საქართველოს კანონი "საგზაო მოძრაობის შესახებ", კონსოლიდირებული ვერსია - 13/12/2024,
https://matsne.gov.ge/document/view/2169396?publication=32
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება N-ას-1529-2024, 27 მარტი, 2025 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენესი სასამართლოს გადაწყვეტილება. საქმე №ას-1319-1257-2014, 30 ოქტომბერი, 2015 წელი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე №ას-1147-1067-2017 29 დეკემბერი, 2017 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2012 წლის 17 თებერვლის N ას - 663 - 624 - 2011 განჩინება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2025 წლის 13 მაისის განჩინება. საქმე №ას-122-2025.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2015 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილება. საქმე №ას-1338-1376-2014.საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2025 წლის 27 მარტის განჩინება. საქმე №ას-1529-2024 თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე №ას-595-2022 28 აპრილი, 2023 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე №ას-745-713-2014 30 აპრილი, 2015 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე №ას-287-2025 30 მაისი, 2025 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე ას-1306-1226-2015 თბილისი, 1 ივლისი, 2016 წელი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება. საქმე ას-1647-2023 31 ივლისი, 2024 წელი ქ. თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე №ას-1479-2019 21 იანვარი, 2020 წელი ქ. თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე საქმე № ას-1058-2024 5 თებერვალი, 2025 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე №ას-715-2024 28 თებერვალი, 2025 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება. საქმე №ას-1091-2022 23 თებერვალი, 2023 წელი, ქ. თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება. საქმე №ას-1346-2024 23 იანვარი, 2025 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე №ას-1475-2024 24 იანვარი, 2025 წელი, ქ. თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება. საქმე №ას-1339-1377-2014 24 ივნისი, 2015 წელი, ქ. თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამრთლოს განჩინება. საქმე №ას-1147-1067-2017 29 დეკემბერი, 2017 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება. საქმე №ას-1184-1129-2013 26 ნოემბერი, 2015 წელი, თბილისი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება. საქმე N 2ბ/3360-18, 19 მარტი, 2019 წელი, თბილისი.
საქართველოს უზენაესი სასამრთლოს განჩინება. საქმე N ას-733-1003-05 21 ოქტომბერი, 2005 წელი, თბილისი.
ქოჩაშვილი, ქ. 2009. „ბრალი, როგორც სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობის პირობა“, სამართლის ჟურნალი N1, 2009, http://openlibrary.ge/bitstream/123456789/7204/1/Sam%20Jurn%20N1%202009.pdf
ქურდუბაძე, ს. 2022. დაზღვევა საქართველოს კანონმდებლობაში, თბილისი, https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/395962/1/Dazgveva_Saqartvelos_Kanonmdeblobashi.pdf
ჩიტაშვილი, ნ. 2009. „ბრალის მნიშვნელობა სახელშეკრულებო პასუხისმგებლობის განსაზღვრისათვის“, სამართლის ჟურნალი, N1, თბილისი, 2009.
ძლიერიშვილი, ზ. 2014. სახელშეკრულებო სამართალი, თბილისი: მერიდიანი. https://library.iliauni.edu.ge/wp-content/uploads/2021/06/58.-sakhelshekruleblo-samarthali.pdf
Ezra, E., Rogers, R., Chan, R. 2024. Life on autopilot: Self-driving cars raise liability and insurance questions and uncertainties.
Fischer, J. 2019. Insurance Law: A Guide to Fundamental Principles, Legal Doctrines, and Commercial Practices.
Gürses, Ö. 2019. The Law of Compulsory Motor Vehicle Insurance.
Ivanova, L., Kalashnikov, N. 2022. The Liability Limits of Self-Driving Cars.
Jeffrey, W., Stempel, Peter N., Swisher, Erik S. 2012. Knutsen, Principles of Insurance Law.
John, N., Weston-Simons, C., Hodgson, L. 2022. Insurance Law Handbook.
Teenkamp, M., Mostert, F. J., Mostert, J. H. 2009. “The claims handling process of motor vehicle insurance”, Corporate Ownership & Control, Volume 7, Issue 1, Fall 2009.
Voitchosky, J. 2019. The effects of self-driving vehicles on the insurance industry, Geneva.
Armbrüster, C. 2003. Das Alles-oder-nichts-Prinzip im Privatversicherungsrecht.
Basedow/Fock, Bd. 1.
Baumgärtel, VersR 1968, 818; L. Raiser, ZVersWiss 1978, 375.
BGH 11.05.1953 - IV ZR 170/52.
BGH 08.07.1992 - IV ZR 223/91.
BGH 06.03.1996 - IV ZR 383/94.
BHJJ/Burmann, 21. Aufl. 2010, VVG § 81 Rn. 1–31.
Bundesgesetz über den Versicherungsvertrag (Versicherungsvertragsgesetz, VVG) (Entwurf), SR 221.229.1, მითითებულია: Heiss, H.
Fikentscher, W., Schuldrecht, 8. Auflage, Berlin-New York, 1992, 312, მითითებულია: ზოიძე, ბ., საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი მესამე, რედ.: ჭანტურია ლ., ზოიძე ბ., ნინიძე თ., შენგელია რ., ხეცურიანი ჯ., თბილისი, 2001.
Kramer, NJW 1972, 1974, 1975. მითითებულია: Armbrüster, C, Das Alles-oder-nichts-Prinzip im Privatversicherungsrecht, 2003, Verlag Versicherungswirtschaft GmbH Karlsruhe
Lindacher, JuS 1975, 289, 291. მითითებულია: Armbrüster, C, Das Alles-oder-nichts-Prinzipim Privatversicherungsrecht, 2003, Verlag Versicherungswirtschaft GmbH Karlsruhe
OLG Celle 09.06.2005 - 8 U 182/04.
Stoecker, P., Der Vorsatz des Versicherungsnehmers bei der Herbeiführung des Versicherungsfalles im Sinne des § 103 VVG.
Zwischenbericht der Kommission zur Reform des Versicherungsvertragsrechts vom 30. Mai 2002, section B.6.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
გამოცემა
სექცია
როგორ უნდა ციტირება
